Een van de grootste angsten van de mens is de angst voor de dood. Deze angst is, bewust of niet, vaak een drijfveer voor het gedrag en de gedachten van mensen in het dagelijkse leven.

Aan de hand van verschillende experimenten toont Renkema, die promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen, aan dat mensen zich sterk conformeren aan de mening en opinie van de grote groep als ze herinnerd worden aan de dood. Bijvoorbeeld door terreuraanslagen, natuurrampen of een begrafenis.

Follow up:

Een voorbeeld uit het onderzoek van Renkema is een fictief krantenbericht waarin werd voorgesteld dat bij parkeermeters voortaan enkel nog met een parkeerkaart betaald mag worden. Renkema: ‘Als dit voorstel van een politieke partij met veel aanhangers kwam, bijvoorbeeld VVD of PvdA, waren mensen het heel erg eens. Als het voorstel volgens het krantenbericht afkomstig was van een kleinere partij, waren de positieve reacties beduidend minder.’ Dit gold alleen voor de groep mensen die kort daarvoor herinnerd waren aan hun sterfelijkheid door kort tevoren de emoties en gedachten te moeten beschrijven die hun eigen dood bij hen oproept. De andere testgroep maakte de afweging ‘gewoon’ op basis van hun eigen mening.

Ook blijkt uit het onderzoek dat mensen meer positieve en negatieve stereotypen gebruiken wanneer ze herinnerd worden aan de dood. ‘Mensen willen graag begrijpen hoe de wereld in elkaar zit en gebruiken stereotypen om de situatie, wanneer deze ambigu is, te begrijpen‘, aldus Renkema.

De belangrijkste reden voor dit meeloopgedrag is volgens Renkema vooral onzekerheid. ‘Deze effecten treden op omdat mensen hun angsten proberen te onderdrukken. Mensen voelen zich over het algemeen veiliger wanneer ze deel uitmaken van een groep'.