goedZO.com NuJijFunLekkerMuziekKletsenPromotieSubmitgoedZO?!XML  




« Songtekst Lyrics: All Saints - Never EverPolitie kent verschil niet tussen wiet en tomaten »
Advertentie

01-12-08

Sparen was een deugd

Troeven banken elkaar de dag af met de hoogste spaarrentes, een eeuw geleden kregen zuinige Nederlanders niet meer dan een schamele anderhalf procent. „Mensen brachten toen vooral hun geld naar de bank om verlies door diefstal of een uitslaande brand te voorkomen”, zegt Joost Dankers, bedrijfshistoricus aan de Universiteit Utrecht.

De Spaarbank voor de Stad Amsterdam gaf elke klant een gratis spaarbusje met een slotje en hield de sleutel zelf. Een paar keer per jaar konden de mensen dit busje legen bij de bank.

Follow up:

Volgens Dankers, die onderzoek deed naar de ontwikkeling van spaarbanken in Nederland, begon sparen vanaf het begin van de negentiende eeuw aan een sterke opmars. „De eerste spaarbanken werden opgericht door de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen. Zij presenteerden sparen als een deugd. Het zou bijdragen aan onafhankelijkheid en een gevoel van verantwoordelijkheid. Tot aan de Eerste Wereldoorlog werd sparen vooral geschaard onder het kopje armoedebestrijding.”

Toch was geld opzij zetten lange tijd met name iets voor de gegoede burgerij, aldus Gerard Borst, onderzoeker geldcultuur bij het Geldmuseum in Utrecht: „Arbeiders zagen hun loon voor meer dan de helft opgaan aan uitgaven voor voedsel en waren simpelweg te arm om te sparen. Wel stopten ze enkele stuivers of dubbeltjes in ziekenfondsen en begrafenisverzekeringen.”

Dit veranderde toen de werkende man of vrouw vanaf 1920 profiteerde van een economische opleving. „Druk vanuit het parlement en de vakbonden zorgde voor een betere betaling van arbeiders. Hierdoor werd het mogelijk geld opzij te zetten voor bijvoorbeeld een zondags pak”, verklaart Borst, die het spaargedrag van arbeiders in de periode 1850-1940 onderzoekt.

Sparen ging toen wel wat anders dan tegenwoordig. Borst: „De Spaarbank voor de Stad Amsterdam gaf elke klant een gratis spaarbusje met een slotje en hield de sleutel zelf. Een paar keer per jaar konden de mensen dit busje legen bij de bank. Dit was erg populair.”

Volgens Dankers boden ook andere banken deze vorm van sparen aan, met de Rijkspostspaarbank en de Boerenleenbank als belangrijke spelers.

Tijdens de bezetting door de nazi’s nam het spaartegoed in Nederland nog altijd toe. Dankers: „In die periode konden mensen hun geld moeilijk uitgeven. Bovendien profiteerden Boerenleenbanken omdat boeren veel geld verdienden vanwege het voedseltekort. Wel was de geldontwaarding tijdens de oorlog enorm.”

In de jaren ’50 werd de spaarwoede van de Nederlander nog verder aangewakkerd. Spaardeskundige Borst: „Na de oorlog werd sparen in alle hevigheid gestimuleerd door de overheid. We moesten het land weer opbouwen en banken hadden geld nodig om hun rol als geldverstrekkers te kunnen vervullen.”

Volgens Dankers speelde naast dit economische motief ook de morele kant, net als in de negentiende eeuw, nog altijd een belangrijke rol. „Mensen die sparen, werden gezien als fatsoenlijke burgers die geen onrust stoken. De overheid droeg uit sober te leven, de broekriem aan te halen en te sparen voor de kinderen. Vanwege dit laatste deed de welbekende zilvervlootrekening haar intrede.”

De opkomst van de verzorgingsstaat heeft het spaargedrag sterk veranderd. Dankers: „Sparen voor als je ziek of ontslagen werd, hoefde niet meer, hiervoor zorgde de staat. Ineens kwamen heel andere zaken op het verlanglijstje te staan, zoals een auto of een mooie vakantie. In die zin heeft de consumptiemaatschappij de morele kant van sparen wat naar de achtergrond verdreven.”

Dankers noemt de ontwikkeling van spaarbanken in Nederland tragisch. „Van de nieuwe spaargolf na de Tweede Wereldoorlog profiteerden vooral de handelsen boerenleenbanken, die hogere rentes boden dan de spaarbanken. In de jaren negentig slokten de handelsbanken de spaarbanken zelfs geheel op.”

No feedback yet

Plaats een reactie


Your email address will not be revealed on this site.

Jouw URL zal worden weergegeven
PoorExcellent
(Enters worden <br />)
(Name, email & website)
(Allow users to contact you through a message form (your email will not be revealed.)
Voer hieronder "wit" zonder quotes in.
antispam test
Permalink 19:02:12, 690 hits, CategoriŽn: Nu

Wensbeer


Tag cloud

bizar blog blog-ster digi donderdag economie europa filmpjes foto's fret gezondheid goedzo.com humor intenet internet jeugd jij kinderen lekker liefde lyrics maandag media muziek natuur puk recepten sentiment sesamstraat songtekst sport ster streetview techniek technologie trend trends uitgaan veiligheid vreemd vreemde vrijdag weetje wetenschap woensdag



Onze redactie


Zoeken


Poll
Ik ben een snoozer

View Results



Categoriën


 << < September 2019 > >>
Maa Din Woe Don Vrij Zat Zon
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            


User tools


Populair

Meest Bekeken

  • Bertens meldt zich af (978,667)
  • 404: Hotlinken van bestand is niet toegestaan! (667,142)
  • Update 2013: Uitgekookte oplichter verkoopt nep pannensets aan de deur en vanuit zijn kofferbak (412,857)
  • Redacteur gezocht! (184,218)
  • Naaktfofo's Veronique de Kock (158,154)
  • Keeley Hazell naaktfoto's kun je hier vinden (155,568)
  • Playboy Naaktfoto's Rebecca Loos bekijk ze hier (149,866)
  • Langste huwelijk ter wereld (143,241)
  • Update: Playboy foto's Bridget Maasland (117,627)
  • Mogelijke miljoenenfraude met pgb's door zorginstelling (117,589)
  • 3D geprinte wapens zijn gevaarlijk, (116,822)
  • Recordaantal wijzigingen in Times Atlas (114,564)
  • More...


Archief


XML Feeds