goedZO.com NuJijFunLekkerMuziekKletsenPromotieSubmitgoedZO?!XML  




« De Jager betaalt roettaks terugLAN-Party wint Jeugdprijs Heerlen »
Advertentie

11-11-08

Sint-Maarten

Op 11 november - vaak de avond ervoor - wordt in sommige streken, zowel in Vlaanderen als in Nederland de naamdag van Sint-Maarten gevierd. In Limburg, Noord-Holland en Groningen werd in 1997 vastgesteld, dat in deze provincies de Sint Maartenviering nog vrij actueel was. In de provincies Friesland, Drenthe en Noord-Brabant bleek een vermeerdering van vieringen te zijn waargenomen. In mindere mate wordt Sint Maarten gevierd in Zuid-Holland en Zeeland. In de stad Utrecht wordt sinds een aantal jaren het Sint Maartenfeest intensief gevierd. Er is een Sint Maartensberaad dat zich alleen maar met Sint Maarten bezighoudt. Dit Beraad laat de minder positieve elementen van Sint Maarten zoals zijn gewelddadige optredens[1] jegens andere culturen en geloven buiten beschouwing. Sint Maarten is nauw met de stad Utrecht verbonden en ook schutspatroon van deze stad. Vanuit het Sint Maartensberaad wordt ieder jaar de Mantel van Sint Maarten toegekend. Het is een aanmoedigingsprijs voor vernieuwende initiatieven die in de geest van Sint Maarten projecten van solidariteit in praktijk brengen.

Daarnaast worden er in vele wijken optochten georganiseerd. Rondom het Domplein zijn er jaarlijks verschillende activiteiten. In de binnenstad van Utrecht bevinden zich sculpturen en plekken waaruit de verbondenheid met Sint Maarten blijkt.

Ook in Overijssel, Flevoland en Gelderland wordt het feest gevierd. In Nederland wordt het Sint-Maartenfeest niet alleen door katholieken maar ook door protestanten, moslims en ongelovigen gevierd, vaak met een zang en bedeltocht langs de deuren. Meestal zonder achterliggende katholieke gedachten; het is zelfs zo dat er "satirische liedjes" de ronde doen. In België is de traditie nog in leven in West-Vlaanderen (Ieper-Ardooie) en de streek rond Aalst.

Een verband met Halloween ligt voor de hand, maar er zijn weinig wetenschappelijke bronnen te vinden. De Sint-Maarten-viering mag dan wel een christelijke naam dragen, maar Frazer verwijst naar een heidense oorsprong: het ronddragen van het (heilige) vuur zou een voor-christelijk vruchtbaarheidsritueel zijn, en is wijdverspreid over West-Europa.[2]

De kinderen houden een lampionnenoptocht en gaan van huis naar huis om er een lied te zingen en met snoep, fruit of geld beloond te worden. Een uitgeholde voederbiet met daarin een kaarsje diende vroeger vaak als lampion, maar nu wordt er meestal gebruik gemaakt van een papieren lampion. Die maken jonge kinderen vaak ook nog eens zelf.

Follow up:

In Nederlands Limburg loopt men oorspronkelijk niet van huis naar huis, maar verzamelt men in de kerk waar het verhaal van Sint-Maarten verteld wordt. Vervolgens loopt men in een lampionnenoptocht naar een groot vuur (een zogenoemde troshoop) waar 'de arme man' van het vertelde verhaal zich kan warmen. De kinderen krijgen traditioneel een oliebol uitgereikt. Met de komst van niet-Limburgers naar de streek en de invloed van Halloween, komt het echter vaker voor dat kinderen buiten de viering om van huis naar huis gaan om een lied te zingen en beloond te worden. De Sint-Maarten viering wordt meestal de vrijdag of zaterdag voor de 11e november gevierd om geen overlap te creëren met de start van het carnavalsseizoen (de 11e van de 11e).

Vroeger gingen de kinderen uit het dorp met lampions gemaakt van uitgeholde bieten in een optocht naar een weiland. Daar brandde een vuur dat de functie had het vee en de akkers te reinigen en te beschermen tegen ziekten, vergelijkbaar met het midwintervuur. Bij het vuur werd gedronken en in Limburg werden koeken (bookeskook) gegeten (nu oliebollen) van boekweitmeel.

In West-Vlaanderen (vooral de streek van Ieper) zijn er nog elk jaar Sint-Maartensstoeten (meestal op 10 november), waar Sint-Maarten en Zwarte Piet vooraan in de stoet lopen en de kinderen met hun bieten er achteraan. Na de stoet (waar soms ook de plaatselijke fanfare of harmonie in meeloopt) kunnen de kinderen in veel gemeenten een zak met lekkernijen halen (mandarijnen, chocolade, picnicken, Onze-Lieve-Vrouwtjes, speculaas, marsepein en Sint-Maartenskoeken). Op 10 en 11 november is het in de streek van Ieper zeer druk. Tijdens deze twee dagen wordt niet enkel Sint-Maarten gevierd, maar ook de Wapenstilstand van 11 november 1918 herdacht. Daarmee kwam een einde aan de Eerste Wereldoorlog. Jaarlijks stromen duizenden toeristen - vooral uit de Gemenebest landen - richting Ieper en de frontstreek, meestal tussen het 4de en 8ste jaar van een decennium (bijvoorbeeld: 2004-2008, 2014-2018,....). In Ardooie, waar Sint-Maarten de patroonheilige is, gaat zelfs ieder jaar een heuse stoet door de straten. Elk jaar komen duizenden toeristen op dit spektakel af. Het is een avondstoet volledig in het teken van Sint-Maarten en het begin van de winterperiode. Op 11 november zelf krijgen de meeste kinderen nog meer lekkernijen en speelgoed.

In bepaalde streken neemt Sint-Maarten de taak van Sinterklaas over. In de West-Vlaamse stad Wervik bijvoorbeeld komt in de ene wijk op 11 november Sint-Maarten langs met speelgoed, en in de andere wijk Sinterklaas op 6 december. Ook in Ieper en omgeving en in het Oost-Vlaamse Aalst en Beveren wordt meestal Sint-Maarten gevierd. Deze drie steden hebben een Sint-Martinuskerk als hoofdkerk. In Ieper komt Sint-Maarten de avond voor 11 november aan met de boot. Dan staan alle kinderen hem en zijn pieten op te wachten aan de kaai (Ieperlee). Daarna gaan ze in een grote stoet naar de Grote Markt. In Sijsele (een Sint-Martinusgemeente) wordt er dan weer enkel een Sint-Maartenstoet gehouden (op de vrijdagavond het dichtst bij de 11de november), maar speelgoed krijgen de kinderen alleen bij Sinterklaas. In Loppem (eveneens een Sint-Martinusgemeente) bellen de kinderen op 11 november aan bij alle huizen om lekkers te krijgen.

In Aalst komt Sint Maarten de zaterdag voor 11 november officieel met de boot aan en wordt hij in een koets naar zijn troon op de Grote Markt gereden. Op 11 november ontvangt hij op de massaal bijgewoonde jaarmarkt de kinderen.

Ook in Opwijk vlak bij Aalst vervangt Sint-Maarten Sinterklaas. Meestal komt hij in de nacht van 10 op 11 november. Opmerkelijke verschillen zijn dat de Sint in de hemel woont en niet in Spanje, dat hij slechts één Zwarte Piet heeft, en dat zijn rijdier een ezel is en geen schimmel.

Mechelen is een stad waar zowel Sint Maarten (in het Mechels Sinte Mette) als Sinterklaas gevierd worden. De Mechelse Sint Maarten viering is in die zin vrij origineel omdat op 11 november de Mechelse kinderen aan een gezongen bedeltocht voor lekkers beginnen met een specifiek "Sinte Mette lied" ( Sinte Mette van de ruggenuchte) De tekst van dit lied is hieronder te lezen. De in het liedje vermelde "kruk" is niks anders dan een draagstoel. Alhoewel dit vandaag bijna niet meer gebeurd, maar vroeger bestond elke "Sinte Mette" groep uit een Sint gezeten op een draagstoel en rondgedragen door zijn kompanen. Vandaag houdt het Sinte Mette Genootschap deze Mechelse traditie nog in leven. Ook de volwassenen gingen in Mechelen Sint Maarten zingen (de grote Sinte Mette), traditioneel was dat de zondag na 11 november. Het Genootschap doet dit nu nog met de bedoeling geld in te zamelen voor een kinderfeest dat zij al 14 jaar organiseren en dat als bedoeling heeft de traditie in leven te houden. [3]

Er bestaan flink veel varianten op de liedjes die de kinderen tijdens de rondgang zingen. Een selectie:

Sint-Maarten, Sint-Maarten
de koeien hebben staarten...
de meisjes hebben rokjes aan
daar komt Sinte Maarten aan

of:

Sinte, sinte Maarten
De koeien hebben staarten,
De varkens hebben oren,
Daar zijn ze mee geboren.

Hier woont een rijke man,
Die ons vast wat geven kan,
Geef een appel of een peer,
We komen 't hele jaar niet meer.

of:

Sinte Maarten had een koe,
die moest naar de slager toe.
Was ze vet of mager,
zij moest naar de slager.

of:

Elf november is de dag
dat mijn lichtje
dat mijn lichtje
Elf november is de dag
dat mijn lichtje branden mag

In Groningen zingen de kinderen ook:

Mien lutje lanteern,
ik zai die zo geern,
doe daanst deur de stroaten
dat kist ja nait loaten
Mien lutje lanteern,
ik zai die zo geern

wat betekent:

Mijn kleine lantaarn
Ik zie jou zo graag
Je danst door de straten
Dat kun je niet laten

Ook voor mensen die niet thuis geven is er een lied:

Hier woont juffrouw Kikkerbil
die ons nooit iets geven wil
Hier woont meneer Apenkop
Die eet alles zelf op

In Vlaanderen, meer bepaald in een deel van de Denderstreek wordt Sint-Maarten gevierd met de volgende liedjes:

Sint-Maarten zal 't avond komen d'heilige man
met wat nieuws zal hij dan komen
wellekom dan
komt hij gereden met zijn paard
ja dat paard dat heeft een staart
in de nacht onverwacht
heeft hij ons klompjes vol gebracht

of het in dialect gezongen rijmpje:

Sinte Merten op ne stok
Wie-e ni geiven, wie-e ni geiven
Sinte Merten op ne stok
Wie ni geiven, ropt a op!

wat betekent:

Sint Maarten op een stok
Wilt ge niet(s) geven
raap u op

een Sint Maarten op een stok is een zacht broodje in de vorm van de Sint, op een houten stokje gespiesd

of nog (een erg lang...)

moederke moederke ik heb Sint-Maarten gezien
onder de bomen onder de bomen...

In West-Vlaanderen, regio Menen-Roeselare, luidt het:

Sinte Maartens avond
de sterren gaan mee naar Gent
en als ons moeder wafels bakt
dan zijn we der mee content
klein vier(vuur) groot vier(vuur)
Sinte Maarten komt alier
met zijne besten tabord an.

In het West-Vlaamse Koekelare trekken kinderen van deur tot deur en zingen volgend liedje in ruil voor snoep:

Ruus buus buus is sinte-moarten nie thuus
Ej gin appeltje of e pèrje vor uus
We stoan ier te kiek'n, begin mo te smiet'n
We gon ier nie mè lange stoan, we gon naar een andere plekke goan

In Oost-Vlaanderen, Regio Beveren (Waasland) luidt het:

Vandaag is't Sinte Maarten en morgen Sinte Kruk
We komen uit goeie harte, we komen uit goeie druk
En hebt ge ons nie wa turfhout want ons voetjes zijn zo koud
We zullen van hier niet gaan of we hebben wat opgedaan
De maskes van de dorpen die staan hier al bijeen
Ze zullen ons leren hout rapen, turf rapen op Sint-Jans manieren
Samen zullen ze vieren
Een stuk van zijne mantel
En wilde gij da nie geven
Dan zijde gij een grote beest, een houten of een turfke
Op Sinte Maarten's kurfke
Daar woont een goede vrouw, die lang leven zal
Hoe lang zal ze leven
100 jaar en enen dag tot dat ze geen brood of kaas meer mag...
Baas en bazin hebt ge ons nie wa griel, ge ziet't aan mijnen hiel
Ge ziet't aan mijn muts, ik ben nen armen duts!

In Venlo en omstreken luidt het:

Sinter Mertes veugelke,
haet ein roëd keugelke.
Haet ein blauw stertje,
hoepsa Sinter Mertes.
Vandaag is 't Sinter Mertes,
morrege Sinter Krökke.
Dan kòmme die gooje herte,
die hadde zo gaer ein stökske.
Höltje op ein törrefke,
Sinter Mertes körrefke.
Hölt, hölt, hölt,
en 's winters is 't kald.
Hoera, hoera, waat hebbe de boere ein laeve,
hoera, hoera, waat hebbe de boere ein pret.
En
Mieke de woep zoot op de stoep,
en leet der eine vleege.
Mieke de woep zoot op de stoep,
en leet der eine goan.
Hoera, hoera, waat hebbe de boere ein laeve,
hoera, hoera, waat hebbe de boere ein pret.

Satirisch Sint-Maartenliedje:

Sinte-Maarten mikmak,
m'n vader is een dikzak,
m'n moeder is een dunnetje,
geef me een pepermunnetje.
Pepermunnetje lus ik niet geef me dan een suikerpiet,
suikerpiet met honing, morgen word ik koning!!
Koning wil ik niet zijn geef me dan een glaasje wijn.
Glaasje wijn met bieten morgen krijg ik visite!!!!

en:

Sinte Maarten Mikmak,
Mijn moeder kijkt naar TikTak
Mijn vader kijkt naar Sesamstraat
Dat is wel een snoepje waard.

en:

Sint-Maarten, Sint-Maarten,
de meisjes hebben staarten,
de koeien hebben rokjes aan,
daar komt Sint-Maarten aan.

Andere versie van hetzelfde liedje:

Sint-Maarten, Sint-Maarten,
er waren twee tomaten,
de ene heeft een petje op,
de ander heeft een kale kop.

In Wervik, West-Vlaanderen luidt het:

Bolle Bolle Saint Martin
Gif mie ne soe en kben konten

vertaling:

Bolle Bolle (?) Sint Maarten
Geef mij een geldstuk en ik ben tevreden

In Mechelen

Sinte Mette van de ruggenuchte
hij met zijnen grijzen baard
uffrakke wilde men kabaske is vullen
en laat ons zoe lang niet staan
want hij hoest, hij heeft een valling
geeft hem een pastilleke
en 't zal overgaan
Sinte Mette oep de kruk
geeft nen appel of e stuk
geeft een peir of een smeir
Sinte Mette den beideleir
hij heeft zijne mantel deur gesneden
oem aan den arreme te geven
hij beloofde aan zijn vrouw
dat hij koeken bakken zou
ivo, ivo dat hij koeken bakken zou'

Als de kinderen niks krijgen zingen ze:

hoog huis laag huis
er zit een gierige pin in huis

No feedback yet

Plaats een reactie


Your email address will not be revealed on this site.

Jouw URL zal worden weergegeven
PoorExcellent
(Enters worden <br />)
(Name, email & website)
(Allow users to contact you through a message form (your email will not be revealed.)
Voer hieronder "wit" zonder quotes in.
antispam test
Permalink 11:11:11, 792 hits, CategoriŽn: Nu

Wensbeer


Tag cloud

bizar blog blog-ster digi donderdag economie europa filmpjes foto's fret gezondheid goedzo.com humor intenet internet jeugd jij kinderen lekker liefde lyrics maandag media muziek natuur puk recepten sentiment sesamstraat songtekst sport ster streetview techniek technologie trend trends uitgaan veiligheid vreemd vreemde vrijdag weetje wetenschap woensdag



Onze redactie


Zoeken


Poll
Ik ben een snoozer

View Results



Categoriën


 << < September 2019 > >>
Maa Din Woe Don Vrij Zat Zon
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            


User tools


Populair

Meest Bekeken

  • Bertens meldt zich af (978,560)
  • 404: Hotlinken van bestand is niet toegestaan! (667,126)
  • Update 2013: Uitgekookte oplichter verkoopt nep pannensets aan de deur en vanuit zijn kofferbak (412,849)
  • Redacteur gezocht! (184,209)
  • Naaktfofo's Veronique de Kock (158,149)
  • Keeley Hazell naaktfoto's kun je hier vinden (155,567)
  • Playboy Naaktfoto's Rebecca Loos bekijk ze hier (149,866)
  • Langste huwelijk ter wereld (143,239)
  • Update: Playboy foto's Bridget Maasland (117,624)
  • Mogelijke miljoenenfraude met pgb's door zorginstelling (117,586)
  • 3D geprinte wapens zijn gevaarlijk, (116,821)
  • Recordaantal wijzigingen in Times Atlas (114,561)
  • More...


Archief


XML Feeds



Een onverwachte fout heeft plaatsgevonden!

Als deze fout blijft terugkomen, geef dit dan door aan de administrator.

Ga terug naar Homepage

Aanvullende informatie over deze fout:

MySQL error!

The table 'evo_hitlog' is full(Errno=1114)

Your query: Record the hit

      INSERT INTO evo_hitlog(
        hit_sess_ID, hit_datetime, hit_uri, hit_referer_type,
        hit_referer, hit_referer_dom_ID, hit_blog_ID, hit_remote_addr, hit_agnt_ID )
      
VALUES( '2395460',
FROM_UNIXTIME(1568852763), '/index.php/2008/11/11/sint-maarten', 'direct', '', NULL, 1, '3.227.233.55', 625 )