Een scheiding is een ingrijpende gebeurtenis. Naast de praktische en emotionele gevolgen, zijn er ook financiële consequenties. Veel mensen die uit elkaar gaan, krijgen te maken met een achteruitgang in inkomen.

Zij zullen hun leefstijl en uitgavenpatroon moeten aanpassen aan hun nieuwe budget en dat is niet altijd makkelijk. Een kwart van de mensen die uit elkaar zijn gegaan geven dan ook aan dat zij de eerste vijf jaar na de scheiding moeilijk rond kunnen komen. 59% van de mensen die de afgelopen 5 jaar zijn gescheiden geven aan dat zij na de scheiding minder te besteden hebben. Meer dan een derde van deze mensen is ontevreden met hun financiële situatie. Van de mensen die langer dan 5 jaar gescheiden zijn, vindt nog steeds 16% het bijna iedere maand moeilijk om de eindjes aan elkaar te knopen. Dit blijkt uit onderzoek van het Nibud, Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting.

Follow up:

Juist in de vaak moeilijke periode rond een scheiding is het belangrijk dat u met uw ex-partner snel duidelijke afspraken maakt over geld, bijvoorbeeld over de woonlasten en de spaartegoeden. En hoe zit het met de auto, de inboedel en andere gezamenlijke bezittingen? Voor het onderhoud van de kinderen moet alimentatie worden vastgesteld. Naast alimentatie voor kinderen bestaat er ook partneralimentatie. Het kan slim zijn om advies te zoeken bij een mediator of financieel adviseur, bijvoorbeeld over het openbreken of oversluiten van koopsompolissen en levensverzekeringen. Zo voorkomt u dat u achteraf voor vervelende verrassingen komt te staan.

Als u beiden op het huurcontract vermeld staat, moet de vertrekkende persoon afstand doen van de woning. Dit wordt een eenzijdige huuropzegging genoemd. Als de hoofdhuurder vertrekt en u wilt in de woning blijven wonen, moet u de verhuurder verzoeken om contractoverschrijving. De woningbouwvereniging kan u vertellen hoe u dit kunt regelen en welke voorwaarden hieraan verbonden zijn. Lukt het niet om tot overeenstemming te komen, dan zal de rechter bepalen wie het huis krijgt toegewezen. Als er kinderen in het spel zijn, wordt het huis vaak toegewezen aan de ouder die het grootste deel van de zorgtaken op zich neemt.

Wilt u na de scheiding graag in uw koophuis blijven wonen? Laat uw huis dan eerst taxeren, uw ex-partner heeft recht op de helft van de overwaarde. Het kan nodig zijn dat u de hypotheek verhoogt om uw ex-partner uit te kunnen kopen. Kunt u de hypotheeklasten op korte termijn nog niet opbrengen? Dan is het mogelijk dat uw partner zijn of haar deel van de hypotheekrente blijft betalen. Deze kan tot 2 jaar na vertrek worden afgetrokken van de belasting.

Een echtscheiding heeft ook gevolgen voor uw pensioenaanspraken. Het tegoed dat is opgebouwd moet worden verdeeld tussen u en uw ex-partner (dit wordt pensioenverevening genoemd). Als u gaat scheiden of net gescheiden bent, kan het pensioenfonds u adviseren over het ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen. U kunt binnen een termijn van 2 jaar na de scheiding afspraken maken met het pensioenfonds over uw pensioenvoorziening.

Als er veel verandert op het gebied van geld, is het belangrijk om grip te houden op uw persoonlijke financiën. Veel mensen die nog maar kort zijn gescheiden geven echter aan dat zij hun geldzaken niet onder controle hebben. Hoe krijgt u de regie weer in handen? Om te beginnen is het belangrijk dat u uw administratie op orde heeft. Open alle brieven en formulieren en berg alle belangrijke informatie overzichtelijk op in ordners. Hoe staat u ervoor? Welke (grote) uitgaven kunt u nog verwachten? Juist in de periode vlak na de scheiding kunt u te maken krijgen met een aantal grote kostenposten: een nieuw inventaris, een auto, de kosten van de scheiding en juridische hulp.

Met alle papieren en bedragen bij de hand, kunt u een begroting opstellen: een overzicht van al uw inkomsten en uitgaven. Het is het makkelijkst om zo'n begroting te maken per maand, de bedragen op jaarbasis deelt u hiervoor door 12. Ziet u niets over het hoofd? Denk bij de inkomsten bijvoorbeeld ook aan de eventuele alimentatie, mogelijkheden voor belastingaftrek en het recht op toeslagen zoals de zorg- of huurtoeslag.

Aan de andere kant staan de uitgaven: vaste uitgaven zoals de huur, verzekeringen, kosten voor kinderopvang, eventueel alimentatie als u die moet betalen of abonnementen. Reserveer daarnaast bedragen voor boodschappen, kleding, kapper, uitgaan, et cetera. Als u de uitgaven aftrekt van de inkomsten, weet u of u per maand genoeg geld heeft om al uw uitgaven te kunnen betalen. Het Persoonlijk Budgetadvies van het Nibud is een handig hulpmiddel om inzicht te krijgen in uw begroting. U kunt met deze rekentool uw situatie vergelijken met vergelijkbare huishoudens en daardoor wordt meteen inzichtelijk waar u relatief veel of juist weinig geld aan uitgeeft.

Is uw inkomen te laag om alle uitgaven te dekken? Dan zult u uw uitgavenpatroon moeten aanpassen. U kunt bijvoorbeeld proberen te besparen op boodschappen, abonnementen, energie of kleding. Als u veel tekort komt, kunt u meer drastische maatregelen overwegen. U kunt bijvoorbeeld meer gaan werken, de onderlinge afspraken heroverwegen of goedkoper gaan wonen. Maar let er ook op dat u alle toeslagen aan heeft gevraagd waar u recht op heeft! Via de website www.berekenuwrecht.nl kunt u dit op basis van een aantal gegevens heel makkelijk zien. Ook via de gemeente kunt u eventueel gebruik maken van inkomensondersteunende maatregelen.

Op www.nibud.nl vindt u allerlei informatie en producten die u kunnen helpen om uw inkomsten en uitgaven aan de nieuwe situatie aan te passen. Het Nibud geeft bijvoorbeeld de GeldWijzer Alimentatie & Co-ouderschap uit. Dit boekje kan een steun zijn bij het zoeken naar een nieuwe weg in de financiën na een scheiding. Vragen die beantwoord worden, zijn: Hoe zit het met de onderhoudsplicht ten opzichte van uw ex-partner? Hoeveel heeft u straks te besteden? Hoe komt u daarmee uit?

Voor mensen die al langer gescheiden zijn, heeft het Nibud een rekentool ontwikkeld. Jaarlijks verandert de alimentatie en met deze tool kunt u direct berekenen wat de invloed van deze indexering op het alimentatiebedrag is. Deze handige tool vindt u ook op www.nibud.nl.