„Het is meer eigenbelang”, vertelt een moeder van twee jonge kinderen over de opening van een kinderspaarrekening. „Ik wil dat ze een spaarpot opbouwen om de studiekosten later te kunnen betalen. De rentestand over het gespaarde bedrag?” Ze heeft geen idee. Terwijl die per bank flink kan verschillen.

Voor veel ouders lijkt de keuze voor een spaarrekening bij een bank te zijn ingegeven door traditie. De ouders zijn klant bij een vaste bank, zelf groei je op met een jeugdrekening bij diezelfde bank en met je eigen kinderen stap je daar ook weer naartoe. Zo ook deze moeder. En dat is precies waar de bank op hoopt. Rabobank beaamt dat die al op jonge leeftijd een financiële relatie met het kind op wil bouwen. „De Rabobank kiest er niet voor om klanten pas te werven op een volwassen leeftijd”, meldt een woordvoerder. „Wel spelen we in op de behoeften van volwassen klanten om te kunnen sparen voor hun kinderen en kleinkinderen.”

Follow up:

„Fout”, meent Ronald Hilgersom van Consument en Geldzaken. „Wil je voor de toekomst van je kind sparen dan kun je beter een volwassenenrekening openen.”

Hij noemt de kinderspaarrekening ’een slecht product’. „Sparen an sich is natuurlijk goed, helemaal als je het geld lang vastzet om later grote uitgaven te kunnen doen. Maar als je met een gewone rekening vijf en een kwart procent kunt krijgen, waarom zou je dan een kinderspaarrekening openen voor soms maar twee procent?” Volgens Hilgersom appelleren banken vooral aan het gevoel van ouders. „Je doet het ’toch voor je kind’. En dat werkt, anders zouden banken hier niet mee doorgaan.”

Spaarrekeningen voor kinderen zijn er in allerlei vormen en maten. Met de ene rekening kun je alleen sparen, met de andere sparen en betalen. „Om kinderen met geld te leren omgaan”, is de motivatie van banken. Met een gecombineerde spaar- en betaalrekening kun je tussentijds geld opnemen, terwijl dat bij rekeningen met hogere rentes vaak niet kan. Uitzondering kan zijn als een ouder kan aantonen dat het bedrag bestemd is voor studiekosten, zoals bij ASN en Triodos.

Belangrijk zijn niet alleen de rentepercentages. Klanten van Postbank, ING, DSB en ABN Amro krijgen over het gespaarde bedrag na een aantal jaren een bonuspercentage dat flink kan oplopen. Bij tussentijds geld opnemen (indien dat kan) kan dat wel een nadelig effect hebben op de bonus.

Bij DSB merken ze een toename in het aantal opa’s en oma’s die voor hun kleinkind willen sparen. Als ’derden’ een rekening voor een kind willen openen, is de handtekening van de ouder of voogd nodig. Maar wat als oma’s geld, gespaard voor haar kleinkind, verdwijnt als mama plotseling geld nodig heeft? De rekening van je kind plunderen kan, indien het om een spaar- en betaalrekening gaat en de bank het toelaat dat een klant tussentijds geld mag opnemen. Voor geldopname is een machtiging nodig van de wettelijke vertegenwoordiger, ofwel een ouder of voogd. Banken zeggen dit soort misbruik niet te kennen uit de praktijk.

SNS bank adviseert grootouders die het zekere voor het onzekere willen nemen om een eigen rekening te openen om het gespaarde geld later aan kleinkind te doneren. Bij Fortis waarschuwen ze daar echter voor. „Als de grootouders overlijden valt het saldo op een dergelijke rekening in de nalatenschap, en komt het niet automatisch aan het kleinkind toe.” De bank biedt in dit geval de SchenkingSpaarrekening aan; een geblokkeerde rekening met bewindvoering, waarbij de schenker zelf kan bepalen wanneer het geld aan het kleinkind toekomt.

Over de hoeveelheid spaarders met een kinderrekening wil geen bank iets zeggen. „Ieder product op de spaarmarkt is concurrentie”, zegt de Postbank. Anders ligt dat bij ASN, een ’buitenbeentje’ in dit overzicht, omdat de bank (nog) geen gewone betaalrekening kent. Voor elke geopende kinderrekening doneert ASN bovendien 10 euro aan Cordaid Kinderstem. In 2007 ging het om een bedrag van 107.000 euro. Kinderen krijgen bij ASN overigens geen welkomstcadeau. „De kinderen helpen andere kinderen, dat is toch een mooi principe”, verklaart een woordvoerder.

Bij DSB, die de kinderrekening profileert als ’spannende spaarrekening’, geven ze ook geen cadeaus weg. Reden: „De hoge rente is al een cadeau.” Toch kan een cadeautje ouders net over de streep trekken. „Ik zag een leuke knuffel in de etalage van deze bank liggen”, zegt een moeder die net een spaarrekening heeft geopend voor haar tweejarige zoontje. „Heb ik het niet goed gedaan dan? Nu ik er zo over nadenk, is het eigenlijk best gek dat ik niet eerst een vergelijkend onderzoek heb gedaan. Het gaat toch om geld.”

Dat cadeautjes werken weet ook SNS. Op de website van de bank staan verschillende promotieverhaaltjes. Een vader motiveert zijn keus voor SNS Schatkids Sparen: „Rente zegt mijn kinderen niet zoveel. Maar die Pokémon-pet hebben ze de hele zomer op gehad!”

Hilgersom adviseert ouders vooral niet af te gaan op welkomstcadeaus. „Een cadeautje voor je kind kun je beter in een winkel kopen, dat is een stuk goedkoper. Van vijftien jaar lang twee procent rente kan je meer dan een prachtige knuffel kopen.”