Veel artsen met een basisopleiding achter de rug kunnen maar weinig uitrichten als iemand op straat in elkaar zakt. Zij zijn niet in staat adequate eerste hulp te verlenen. Dat blijkt uit onderzoek van traumatologen van het Nijmeegse Radboudziekenhuis.

Iemand krijgt een hartaanval op het voetbalveld, een kind dreigt te stikken in een pinda, een fietser wordt van z’n sokken gereden; van aankomende artsen hoef je in zo’n situatie maar weinig te verwachten. Dat melden Nijmeegse specialisten vandaag in het tijdschrift Medisch Contact.

Slechts een derde van de ondervraagde post-doctoraal studenten acht zich capabel om eerste hulp aan slachtoffers te verlenen. De rest weet niet hoe te handelen. Schokkend aan het onderzoek is dat de ondervraagden basisartsen zijn: mensen die al een medische opleiding van vier jaar achter de rug hebben.

Follow up:

Zij hebben onvoldoende kennis van de meest elementaire eerstehulp-verlening en reanimatie. Zij zijn niet in staat de vitale functies van een slachtoffer te beoordelen. Ook van mond op mond beademing hebben ze nauwelijks kennis. Verder weten ze niet hoe ze ernstige bloedingen moeten stoppen en verbinden, hebben ze geen kennis van vergiftigingen en weten ze ook niet wat te doen als iemand brandend uit zijn huis komt. De stabiele zijligging weten maar weinigen goed toe te passen.

De gebrekkige kennis van reanimatie was volgens de onderzoekers al bekend. Maar dat maar zo weinig basisartsen geen eerste hulp kunnen verlenen, is nieuw. Blijkbaar wordt daar nauwelijks aandacht aan besteedt in het onderwijs, concluderen de onderzoekers.

Sinds afgelopen studiejaar geven alle medische faculteiten les in elementaire eerstehulpverlening en basale reanimatie, maar het niveau is nog niet voldoende, concluderen de onderzoekers. Slechts 69 procent van de studenten voldoet aan de eisen zoals die in het programma voor de artsenopleiding zijn opgenomen. Slechts één universiteit verstrekt een erkend diploma van het Oranje Kruis voor elementaire eerstehulpverlening; enkele andere universiteiten verstrekken een door de Nederlandse Reanimatie Raad erkend diploma voor basale reanimatie.

Maar vijftig procent van de van de universiteiten werkt met simulatieslachtoffers. Juist daarmee kunnen zaken als de kinlift, een mondinspectie en de stabiele zijligging goed worden geoefend.

De onderzoekers adviseren dan ook om alle eerstejaars geneeskundestudenten een gecertificeerde cursus spoedeisende hulp te laten volgen met jaarlijks verplichte herhalingslessen.

Joost van Linge, directeur van het Oranje Kruis, de aanbieder van EHBO-cursussen, is niet verbaasd over de uitkomst van het onderzoek. Hij signaleert al langer de tendens dat artsen steeds gespecialiseerder raken en het ouderwetse handwerk niet meer in de vingers hebben. "Vroeger deed de dokter alles zelf,'' aldus van Linge. Van Linge is het met de Nijmeegse artsen eens dat ehbo in het onderwijspakket van geneeskunde standaard thuishoort. Maar niet alleen daar. "Ook ander professionals die hulp verlenen, zoals agenten of brandweermensen, zouden altijd ehbo moeten kunnen geven. Dat is officieel nog niet zo geregeld.''